Fotoğrafçılığa yeni başlayanlardan en sık duyduğum sorulardan biri pozlama ile ilgili; diyafram açıklığı, enstantane hızı ve ISO arasındaki ilişki. Bu yazım pozlamanın bu üç temel unsuru üzerine.
Pozlamayı makinemizin diyafram açıklığı, enstantane hızı ve ISO ayarları ile belirliyoruz.
Nasıl bir fotoğraf çekmek istediğinize göre farklı değerler kullanabilirsiniz, doğru pozlama bu değerlerin dengeli kullanımı ile oluşuyor.
Kısaca bu ayarların ne işe yaradığını anlayarak başlayalım.
Diyafram açıklığı lensinizden sensöre ne kadar ışık girdiğini belirler. Daha açık bir diyafram daha çok ışık alır, diyaframı kıstıkça sensöre gelen ışık miktarı azalır. Ancak alan derinliği de diyaframı kıstıkça artar. Diyafram açıklığı makinenizin f ölçüsüyle anlaşılır. Diyafram açıklığı daraldıkça f değeri büyür.
Enstantane hızı ise pozlamanızın süresini belirler. Bu süre arttıkça makinenize gelen ışık miktarı da artar. Hareketli objelerin hareket hızından daha uzun sürelerdeki enstantane hızları daha bulanık görüntüler verir. Bu nedenle örneğin spor ve vahşi yaşam fotoğraflarında hareketi net yakalamanın ve dondurmanın püf noktası çok kısa enstantane süreleriyle çalışmaktır.
Gelelim ISO’ya. ISO makinenizin sensörlerinin ışığa hassasiyeti değeridir. Düşük ISO değerleri daha temiz bir görüntü verirken bu değer yükseldikçe sensör kapasitenize göre fotoğraflarınızda gren ve gürültü miktarı da artacaktır.
Bu temel kavramları anladıktan sonra nasıl bir fotoğraf çekmek istediğinize göre değerleri belirleyerek pozlamanızı yapabilirsiniz.
Şimdi birkaç örnek vereceğim.
Manzara fotoğrafları genellikle kısık diyafram değerleri kullanılarak çekilir, böylece kadrajınızda olabildiğince çok alanı net olarak görüntüleyebilirsiniz. Diyelim ki günbatımında bir manzara fotoğrafı çekiyorsunuz ve kısık bir diyafram değeri kullanıyorsunuz. Bu saatlerde ışık az olduğu için ya pozlama süresini uzun tutmanız ya daISO değerini yükseltmeniz gerekecektir. Nasıl bir sonuç elde etmek istediğinize göre hangi değerleri kullanacağınız değişir. Eğer fotoğrafınızda daha masalsı görüntüler, kayan bulutlar, ipek gibi bir deniz veya kesintiniz bir çizgi gibi ilerleyen araba ışıkları istiyorsanız pozlama sürenizi uzatarak bunu yapabilirsiniz, ama her şey çok net olsun istiyorsanız kısa bir enstantane hızı kullanmanız ve ISO değerini yükseltmeniz gerekecektir.
Buna karşılık uçan bir kuşu görüntülemek istiyorsanız, makinenizin kuşun hareketini bozulmadan yakalayabilmesi için mümkün olan en kısa enstantane süresini kullanmanız gerekecektir. Bu durumda açık bir diyafram değeri kullanarak ışık miktarına göre gerekirse ISO’yu da yükseltmeyi deneyebilirsiniz.
Alacakaranlıkta yürüyen insanların olduğu bir sokak fotoğrafı çektiğinizi düşünelim. İnsanların hareketi net görünsün istiyorsanız kısa bir enstantane süresi kullanmanız gerekecektir, ortamdaki ışık az olduğu için dengelemeyi ISO değerini yükselterek yapabilirsiniz. Ama daha sanatsal, insanların hayal meyal göründüğü bir kare elde etmek istiyorsanız o zaman pozlama süresini uzatıp ISO’yu düşük tutabilirsiniz.
Tavsiyem, aynı ışık ortamında ayarlarınızı farklılaştırdığınızda nasıl sonuçlar alacağınızı anlamak için alıştırmalar yapmanız. Aynı ortamı ayarları değiştirerek çektiğinizde elde ettiğiniz sonuçları kendi gözünüzle görmek bence en güzel alıştırma yöntemlerinden biri.
Bir sonraki yazımda görüşmek üzere…